Leerplicht

Alle kinderen in Nederland krijgen de kans onderwijs te volgen. Onderwijs is onmisbaar in de voorbereiding op een zelfstandige plaats in de maatschappij. Onderwijs in Nederland is een recht, maar ook een plicht. Daarom is er de Leerplichtwet. Deze wet gaat er vanuit dat ouder(s) er voor zorgen dat het kind de school bezoekt.

Een kind van vier mag al naar de basisschool. Het kind is dan nog niet leerplichtig maar het is goed voor zijn ontwikkeling om samen met leeftijdgenootjes naar school te gaan. Ook al is het kind nog niet leerplichtig de schoolregels gelden natuurlijk wel .

Een kind is leerplichtig als het vijf jaar is geworden. De echte leerplicht begint op de eerste dag van de maand die volgt op de maand waarin het kind vijf jaar is geworden. Een kind dat bijvoorbeeld op 7 mei vijf jaar is geworden, is op de eerste schooldag van de maand juni leerplichtig.
Een leerling moet volledig dagonderwijs volgen tot het einde van het schooljaar waarin het 16 jaar wordt of tenminste 12 jaar dagonderwijs heeft gevolgd. Daarna volgt de kwalificatieplicht voor jongeren tot 18 jaar. Dit betekent dat een jongere onderwijs moet volgen tot aan het moment dat hij of zij een startkwalificatie heeft behaald of 18 jaar wordt. Een startkwalificatie is een havo, vwo of mbo2 diploma.

Leerplichtige leerlingen moeten naar school volgens het schoolrooster, dat staat in de leerplichtwet. De wet is duidelijk over extra verlof tijdens schooltijd, dit mag niet. Niet voor een korte vakantie tussendoor, niet om eerder te vertrekken en/of later terugkeren om (verkeers)drukte te ontwijken en niet voor een bezoek aan het land van herkomst.
Voor vakantie onder schooltijd kan alleen een uitzondering op de hoofdregel gemaakt worden als het kind tijdens de schoolvakanties niet op vakantie kan gaan door de specifieke aard van het beroep van (één van) de ouders. Dit kan het geval zijn als één van de ouders werkzaam is in de horeca of agrarische sector. Eenmaal per jaar voor maximaal twee weken, 10 schooldagen, kan de directeur van de school verlof verlenen. Het moet dan wel de enige gezinsvakantie binnen het schooljaar betreffen. Dit verlof mag niet gegeven worden gedurende de eerste twee lesweken van het schooljaar. Het vakantieverlof moet ten minste 8 weken vooraf schriftelijk worden aangevraagd bij de directeur van de school. Hierbij dient u een werkgeversverklaring te overleggen, waaruit de specifieke aard van het beroep én de verlofperiode van de betrokken ouder blijken.

Naast extra vakantieverlof kan er ook verlof gevraagd worden wegens ‘andere gewichtige omstandigheden’. Dit zijn uitzonderlijke persoonlijke omstandigheden waarvoor de leerling extra verlof kan hebben. Voorbeelden van gewichtige omstandigheden zijn:

Als het kind verplichtingen moet vervullen voortvloeiend uit godsdienst of religieuze overtuiging, bestaat er recht op verlof. De richtlijn is dat hiervoor één dag per verplichting kan worden vrijgegeven. Die dient minimaal twee dagen van te voren bij de directeur van de school aangevraagd te worden.

Als een leerling zonder geldige reden niet naar school gaat, spijbelt, is er sprake van ongeoorloofd verzuim. De school zal hierin actie ondernemen. Blijft het verzuim/spijbelen aanhouden dan is school verplicht dit te melden bij de leerplichtambtenaar van de gemeente. De leerplichtambtenaar zal samen met school, leerling en ouders proberen een oplossing te vinden. Lukt dat niet blijft de leerling spijbelen dan volgt een proces verbaal. Ook na verlof dat buiten de schoolvakanties is opgenomen zonder toestemming van de directeur volgt een proces verbaal.

De leerplichtambtenaar ziet er op toe dat ouders, leerlingen en scholen de leerplichtwet naleven. Daarnaast zijn scholen wettelijk verplicht een verzuimmelding te doen bij de leerplichtambtenaar, wanneer een leerling langer dan drie dagen vermoedelijk ongeoorloofd verzuimt. Hiermee levert de leerplichtambtenaar een bijdrage aan het voorkomen en bestrijden van schoolverzuim en voortijdig schooluitval. Het geven van informatie, begeleiding en bemiddeling is hierbij belangrijk. De leerplichtambtenaar kan een helpende hand bieden in het doorverwijzen naar hulpverleningsinstanties of zoeken naar een andere school/opleiding. Bij verzuim is de inzet van de leerplichtambtenaar niet vrijblijvend. Daarnaast kan de leerplichtambtenaar verlof wegens gewichtige omstandigheden bij meer dan 10 dagen verlenen.
Naast de leerplichtambtenaar kennen we in de regio West Friesland ook de kwalificatieplichtambtenaar. Dit is een leerplichtambtenaar voor die leerlingen die nog geen 18 zijn en onderwijs aan een ROC volgen. Het zijn dus de Mbo-leerlingen van het Horizon en Clusius college.